Ir al contenido principal

Entradas

Entrada destacada

Sueños de engaño (presentación)

A veces me pregunto por qué nos comunicamos, cómo y cuándo llegamos a la conclusión de que debíamos hacerlo para sobrevivir y perpetuarnos a lo largo del tiempo. ¿Dónde se encuentran nuestros orígenes? Tampoco importa determinarlo, y dudo que podamos hacerlo. Lo importante es que la hemos heredado; me refiero a esa capacidad de resistir, insistir, desistir y volver a tropezar e iniciar un nuevo ciclo, que no deja de ser similar al anterior, aunque cada época, cada generación, cada persona, se sienta única y diferente. Y sin embargo, cuanto nos parecemos. Tal vez por ello digamos cualquiera, pues en cualquiera nos miramos, nos reflejamos, nos conocemos, nos desconocemos. Nos olvidamos de quienes somos y de quienes fueron. Pero en “Sueños de engaño” me interesa hablar de lo que apunta el título: que nos engañamos y soñamos. En definitiva, me engaño como el que más y me gustan las malas costumbres de escribir como quiero y de dialogar con el pasado, con el presente y con posibles futuros....
Entradas recientes

El alcalde y la política (1979)

Una astracanada política Por Antonio Pardines Durante el franquismo, el cine político era impensable en España, o al menos uno que no fuese adoctrinador a favor del régimen. Cierto que existían pequeñas dosis de política en algunas películas que colaban sus mensajes entre las risas y el llanto, ahí están Luis García Berlanga, Juan Antonio Bardem, Marco Ferreri, Saura o el cine negro de los años cincuenta y sesenta para introducir de contrabando algunas miserias y realidades de aquellos años. Pero lo que se dice cine político no sería posible hasta la muerte del dictador en 1975. Entonces proliferó ya no por la necesidad que había de exponer y de hablar de lo que había sido y de lo que estaba siendo, sino porque el tema vendía. Y no hay que olvidarlo: el cine es negocio, aparte de propaganda, entretenimiento o arte —en el mejor y menos prolífico de los casos. Hay un montón de ejemplos de este tipo de películas hechas en la España de la transición, pero quizás las más importantes y recon...

Luis Pimentel, unha voz elegante e sinxela

Luis Pimentel, unha voz elegante e sinxela Por Antonio Pardines Unha das obras máis salientables de Luis Pimentel (Luis Benigno Vázquez Fernández-Pimentel , 1895-1958) é Barco sin luces , un poemario que Dámaso Alonso (Dámaso Alonso y Fernández de las Redondas, 1898-1990) prologou moito tempo antes de que os versos do lucense fosen publicados en 1960 —xa morto o poeta galego—. Ante a posibilidade de que quedasen inéditos, o madrileño recolleu o seu texto no libro Poetas españoles contemporáneos (1952). É doado comprender. Gustouse tanto que tiña medo a ver perdido o seu prefacio para ás rimas admiradas. Ese agarimo polo seu texto e o temor a que ficase mudo nun caixón, convenceuno de que era mellor ir por libre. A composición de Pimentel, obra dunha «voz sinxela», tal como apuntou Alonso, tivo a súa primeira publicación en 1960 e que eu coñecín moito tempo despois, cando lin falar dela. Desta obra póstuma cabe pensar que é unha compañeira indispensable para Manuel Rivas, que fai dicir...

A dixestión unidimensional: ¿o fin das almas e mundos en papel?

A dixestión unidimensional: ¿o fin das almas e mundos en papel? Por Antonio Pardines Sen tomalo por un non lector do texto, quen podería afirmar que Herbert Marcuse é melancólico no seu Home unidimensional por sinalar un perigo presente que non existía no pasado, ou ameazaba doutro xeito menos evidente, veloz e masivo? Ninguén que o lese. Tampouco aquí, o que segue é froito da melancolía, pois o texto non anora o pretérito, senón que sinala unha situación actual que, máis cedo que tarde, pasará a ser anterior e a formar parte da memoria duns e do baleiro doutros. E de memoria vai O último día de Terranova , unha novela que se inicia en 2014 e que percorre varios intres do século XX, dende 1935 ata ese presente no que Vicenzo Fontana, o narrador, lembra para recoñecerse e retornar aos recunchos coñecidos e xa distintos da súa historia, unha historia que é máis ca persoal ou a familiar. A da Terranova é a microhistoria que abrangue a de dous países en sombras, a de xente ao lonxe e na p...

Fragmentos de nada: la ambigua vampirización literaria

Fragmentos de nada: La ambigua vampirización literaria Por Antonio Pardines Hay autores que no escriben para contentar, ni buscan las ventas, tampoco enriquecerse con el fruto de su creación. El éxito y el aplauso les son tan extraños como ellos puedan serlo para el lector medio y el negocio cultural. Solo quieren quizás que haya alguien que les comprenda, tal vez ni siquiera eso. Los hay que escriben porque no pueden no hacerlo. Carecen de elección y lo que escriben obedece a la constante búsqueda emocional de sí mismos, es decir, la escritura para ellos es vida con toda la complejidad, conflicto y contradicción que esta supone. Son autores condenados a no ser leídos en su época o, como mucho, poco leídos, pero algunas de sus obras cambian el modo de entender la literatura. Existen en las antípodas de un Víctor Hugo o de un Hemingway, fueron tipos como Stendhal, de quien ahora se repite lo del síndrome día sí y otro también, Emily Dickinson, a quien hoy se aúpa como heraldo femenino, ...

El agente secreto (2025)

Anónimos en el purgatorio Por Antonio Pardines La época escogida por Kleber Mendonça Filho para ubicar el pasado de El agente secreto ( O agente secreto , 2025) desvela una atmósfera sucia y agresiva. El cineasta recifense nos sitúa en 1977, que es el año durante el cual desarrolla la práctica totalidad de la película, salvo los momentos en los que Flavia (Laura Lufési), en el presente informático, cobra protagonismo para remarcar que el público hace lo mismo que ella. Sentimos curiosidad y por ello aceptamos reconstruir una identidad, ya no solo la de Armando (Wagner Moura, también coproductor del filme), que se ve obligado a cambiar de nombre y ocultarse en una comunidad donde nadie se identifica con su verdadero antropónimo. Tienen miedo, hay causas para tenerlo. Se apuntan al inicio, cuando Armando/Marcelo se dirige a Recife (al noreste del país, en el estado de Pernambuco) y se detiene en una gasolinera alejada de la mano de Dios donde yace un cadáver cosido a balazos y donde poc...

Senón ecos

Senón ecos   Por Antonio Pardines O galego que aprendín dende o berce non era normativo, nin tendía a lusista. Era putativo, enxebre, rueiro. Era o que me chegaba das ondas de Malpica, das expresións dun barrio compostelán e dos contos de Cunqueiro ou os que,  a carón da cociña de ferro,  me contaba a miña bisavoa sentada no seu trono, quizais do mesmo material do que estaba feito  O cabaliño de Buxo  de Neira Vilas, que foi o primeiro libro que lembro ler. Nas súas variantes, falábase e fálase nas rúas, no agro e nos pobos, cadanseu natural cos seus matices humanos e xeográficos. Non hai política ou contrapolítica que poida dicir como falar. Un idioma con alma que sobreviviu e evolucionou grazas ás xentes, non ás normativas, non é de ningún partido nin bandeira. É da terra. Agora, din que se trata de protexer o idioma, cando o que cómpre é vivilo, que é o que diferenza unha lingua morta dunha viva. O galego sobreviviu aos Séculos Escuros e chegou ao Rexurdiment...

Interferencias (1988)

Triángulo sin vértices Por Antonio Pardines La idea que guardaba de Interferencias ( Switching Channels , 1988) se ha reafirmado al volver a verla después de casi cuatro décadas. Sigue siendo la misma aburrida de antes, la que me hace bostezar en su empeño de ser graciosa. Parece innegable que sea la menos corrosiva e irónica de las adaptaciones de la popular obra teatral de Ben Hecht —según Wilder, el guionista más prolífico de su época— y Charles MacArthur, que ya había sido llevada a las pantallas por Lewis Milestone, Howard Hawks y Billy Wilder, tres cineastas cuyas gigantescas sombras quizás fuesen demasiado para que Ted Kotcheff y el guionista Jonathan Reynolds viesen un rayo de luz y de esperanza para su propuesta. Tal vez, por ello, el resultado fuese esta comedia deslucida, sin el menor brillo. Aparte, ¿dónde está esa cosa llamada «química»? No asoma entre los personajes, no hay tensión ni pasión, ni siquiera la complicidad y la atracción que pudiese darle alas al asunto. ¿Qu...