Fragmentos de nada: Os Isaac da parroquia

Fragmentos de nada: Os Isaac da parroquia

Por Antonio Pardines

O primeiro Isaac da parroquia do que tiven noticia foi o fillo dun tal Abraham que vivía preto do cabo de San Adrián. Disque levaba máis de cen anos tocando a gaita e que tiña por costume sacrificar unha ducia de ovellas nos días de romaría. Ata alí ía todo farruco, chovera ou fixese sol, e situaba unha tras outra enriba da pedra que poñía no medio do camiño de terra que levaba á ermida, impedindo aos mozos e mozas do pobo ir de esmorga. Estes, ao non ter que facer máis que mirar ao vello matachín acoitelando laúdos nesa fermosa paraxe coas illas ao fondo, o sangue salpicando, as gaivotas desafinando a canción das andoriñas, e o mar batendo as rochas, voltaban á vila e acababan a troula no palleiro do «Chonipe», que sempre andaba embarcado ou na tasca da Lola «Peseta». Aquel foi un período de elevada natalidade local, aínda que ninguén sabía explicar o porqué ou conformábanse dicindo que era vontade divina, que na «Xénese» se falaba da creación e que se iso non se discutía na «Biblia», eles non eran quen de levalle a contraria. Pero xa no me lembro das súas outras fazañas nin das do seu fillo Isaac.

Logo estaba o Niuton, que se dedicaba a cobrar impostos e a repartir puntapés e paos porque tivera dez anos horribilis por un marabilloso. E non lle daban as contas. Os máis vellos do lugar dicían del que tiña moi mal sangue, e que batía en calquera que non lle pagase. O meu bisavó, a quen chamaban o «Robinjú de Seaia», tíñalle xenreira. Contoume o meu pai que, de nenos, a falta de pedras, o «Robinjú» tiroulle ao Niuton tres mazás e que unha deulle con tal forza na cachola que esta non parou de dar voltas. Tras este Isaac, que marchou para Londres a ver se alí era quen de que a cabeza lle parase queda, coñecín arredor da praia de Barizo a un que apelidábase Peral. Sempre enredando baixo a auga, recrimináballe a súa nai. Sempre facendo ruídos e engulindo peixes a mancheas, sen mastigar, como as galiñas da «Parrocha» comían o millo mentres ela recollía os ovos. Din que inventou un cacharro que ni flotaba nin se afundía, e que o seu curmán, o Xanciño de Nemo, roubouno unha noite de San Xoán tras dar boa conta dun cento de sardiñas e varios quintais de pan. Pero diso nada sei. Tamén ouvín que o Xanciño marchou para América, pero que afogou antes de chegar a Cuba. Algún malpensado afirmou que morrera por mor dun corte de dixestión, mais o conto foi que o botaron pola borda a noitiña anterior a divisar terra. O botador dixo na súa defensa que non o fixera por mal, senón por exceso de equipaxe.

O seguinte Isaac que chamou a miña atención foi o barbeiro que me cortaba o cabelo na miña adolescencia. Lembro como aquel Isaac fumaba ao tempo que daba tixeretazos como quen baila a muiñeira, como se fose unha arte típica de aquí. Tras dúas ou tres caladas, pousaba o pito nun cinceiro sobre o moble de espellos fronte a min e dábame outra pasada; e de novo a buscar o seu cigarro.

—Queres un? —ofrecíame o seu reflexo.

—Non, grazas —dicíalle a miña imaxe—. Gardo os meus no peto —contestaba o eu do espello con cara de parvo.

Que demo era aquel barbeiro fumador! Canta mestría se adiviñaba nos seus movementos cando achegaba a súa faciana ao meu cocote e veña a botarme fume. Aquilo parecía a cidade onde soterraron ao Niuton, mais a néboa parecía xurdir da miña cabeza, non do Támesis. Entón, cavilaba, non sei se coa mosca detrás da orella ou con ganas de darlle «unhas patadas», que aquela fumareda era por matinar demasiado. Así, previsor como son, decidín deixar de practicar tal actividade e mercar unha máquina que me permitise raparme ao cero. Non tiña dúbida de onde mercala.

En Manolo de Benxamín había de todo, dende pan ata fouciños. E tamén uns pratos e tazas de cerámica que entón non me chamaron a atención. Dese xeito, coa miña propia máquina, evitaría o risco de verme arder por vicio do Isaac. Pouco despois, xa menos afumado, aforrei uns patacóns, que boa falta me facían, pois a miña bolsa estaba chea de furacos polos que os cartos saían ao tempo que entraban nos petos doutros. Maxia? En Galicia disque hai moita e non toda branca ou negra. Tamén haina da cor do ceo en inverno.

Foi por aquela época de vacas grosas cando entrei nun bar de Muxía e tiven coñecemento consciente doutro Isaac, que viña de Santiago, mais fixera parada no Castro de Samoedo, e respondía aos apelidos de Díaz Pardo. Daquela, aínda non o sabía, pero xa vira mostras da súa existencia na do Benxamín, pois aquelas pezas de cerámica branca, e adornos de liñas curvas e figuras xeométricas azuis, expostas tras unha vidreira, tiñan a súa orixe naquel amigo do Seoane, aquel que dixo deste Isaac, alí mesmiño na tasca na que días atrás fantaseou o Cunqueiro con Merlín e o vello Simbad, que o mozo <<fundou unha das empresas máis orixinaes e fecundas de Galicia, a fábrica de porcelana do Castro, a carón da Coruña, á que se suma hoxe a de Sargadelos, logo de ter fundado a de Magdalena, na Arxentina, probando a súa capacidade de facer realidades os soños tecidos na anguria e na soidade>> (1)

Nota:

(1) Luis Seoane: Figuracións. La Voz de Galicia, A Coruña, 1994.