Ir al contenido principal

Entradas

Entrada destacada

Sueños de engaño (presentación)

A veces me pregunto por qué nos comunicamos, cómo y cuándo llegamos a la conclusión de que debíamos hacerlo para sobrevivir y perpetuarnos a lo largo del tiempo. ¿Dónde se encuentran nuestros orígenes? Tampoco importa determinarlo, y dudo que podamos hacerlo. Lo importante es que la hemos heredado; me refiero a esa capacidad de resistir, insistir, desistir y volver a tropezar e iniciar un nuevo ciclo, que no deja de ser similar al anterior, aunque cada época, cada generación, cada persona, se sienta única y diferente. Y sin embargo, cuanto nos parecemos. Tal vez por ello digamos cualquiera, pues en cualquiera nos miramos, nos reflejamos, nos conocemos, nos desconocemos. Nos olvidamos de quienes somos y de quienes fueron. Pero en “Sueños de engaño” me interesa hablar de lo que apunta el título: que nos engañamos y soñamos. En definitiva, me engaño como el que más y me gustan las malas costumbres de escribir como quiero y de dialogar con el pasado, con el presente y con posibles futuros....
Entradas recientes

Nouvelle vague (2025)

El arte de reducir lo heterogéneo a un solo personaje Por Antonio Pardines La mistificación y la mitificación están a la orden del día, siempre lo han estado, de ahí que pervivan la idea de Buda o de Cristo, de Platón o de Kennedy, así que es comprensible que en su hagiografía irónica sobre el Jean-Luc Godard de Al final de la escapada (1959), Richard Linklater reduzca un montón de aspectos y personas al cliché, al tópico, a la nostalgia de un tiempo febril y a la imagen mítica que se tiene de un grupo que se dio en llamar «nueva ola», como otras olas que surgieron en el cine europeo contemporáneo, pero con una publicidad mayor y más efectiva… En su película Nouvelle vague (2025), Richard Linklater recrea una escena en la que el personaje de Jean-Luc Godard presume con evidente pedantería: «Paul Gauguin dijo “el arte es plagio o revolución”». Obviando que deja fuera a una parte vital del arte, quien lo interpreta como tal; incluso obra de un error o de un grito de desesperación. En r...

Fragmentos de nada: Evocación

Fragmentos de nada: Evocación   Por Antonio Pardines Percusión y viento, estruendo y aliento, anuncian no solo el fragor de la tormenta que se desata con la naturaleza de testigo. Anuncian la aventura, que es la continua carrera por salvar los obstáculos que salen al encuentro. Eso es El último mohicano (1992) de Michael Mann, un filme de superación, de no rendirse ante la adversidad, pero también una evocación romántica de un tiempo pasado que, como todo pretérito, solo existe en la recreación y la repetición que nos devuelve a un ayer subjuntivo. Y esa nostalgia, esa idea de trasladarnos al ayer de Ojo de Halcón no sería posible sin la partitura de Trevor Jones y Randy Edelman —que compuso un tercio de la música—, pues existen composiciones musicales que no solo acompañan las imágenes, o no solo están ahí para condicionar las emociones del público. Las hay que se liberan de su origen —el mero acompañamiento— y crean un nuevo espacio más allá del que se observa. Sucede con la...

El alcalde y la política (1979)

Una astracanada política Por Antonio Pardines Durante el franquismo, el cine político era impensable en España, o al menos uno que no fuese adoctrinador a favor del régimen. Cierto que existían pequeñas dosis de política en algunas películas que colaban sus mensajes entre las risas y el llanto, ahí están Luis García Berlanga, Juan Antonio Bardem, Marco Ferreri, Saura o el cine negro de los años cincuenta y sesenta para introducir de contrabando algunas miserias y realidades de aquellos años. Pero lo que se dice cine político no sería posible hasta la muerte del dictador en 1975. Entonces proliferó ya no por la necesidad que había de exponer y de hablar de lo que había sido y de lo que estaba siendo, sino porque el tema vendía. Y no hay que olvidarlo: el cine es negocio, aparte de propaganda, entretenimiento o arte —en el mejor y menos prolífico de los casos. Hay un montón de ejemplos de este tipo de películas hechas en la España de la transición, pero quizás las más importantes y recon...

Luis Pimentel, unha voz elegante e sinxela

Luis Pimentel, unha voz elegante e sinxela Por Antonio Pardines Unha das obras máis salientables de Luis Pimentel (Luis Benigno Vázquez Fernández-Pimentel , 1895-1958) é Barco sin luces , un poemario que Dámaso Alonso (Dámaso Alonso y Fernández de las Redondas, 1898-1990) prologou moito tempo antes de que os versos do lucense fosen publicados en 1960 —xa morto o poeta galego—. Ante a posibilidade de que quedasen inéditos, o madrileño recolleu o seu texto no libro Poetas españoles contemporáneos (1952). É doado comprender. Gustouse tanto que tiña medo a ver perdido o seu prefacio para ás rimas admiradas. Ese agarimo polo seu texto e o temor a que ficase mudo nun caixón, convenceuno de que era mellor ir por libre. A composición de Pimentel, obra dunha «voz sinxela», tal como apuntou Alonso, tivo a súa primeira publicación en 1960 e que eu coñecín moito tempo despois, cando lin falar dela. Desta obra póstuma cabe pensar que é unha compañeira indispensable para Manuel Rivas, que fai dicir...

A dixestión unidimensional: ¿o fin das almas e mundos en papel?

A dixestión unidimensional: ¿o fin das almas e mundos en papel? Por Antonio Pardines Sen tomalo por un non lector do texto, quen podería afirmar que Herbert Marcuse é melancólico no seu Home unidimensional por sinalar un perigo presente que non existía no pasado, ou ameazaba doutro xeito menos evidente, veloz e masivo? Ninguén que o lese. Tampouco aquí, o que segue é froito da melancolía, pois o texto non anora o pretérito, senón que sinala unha situación actual que, máis cedo que tarde, pasará a ser anterior e a formar parte da memoria duns e do baleiro doutros. E de memoria vai O último día de Terranova , unha novela que se inicia en 2014 e que percorre varios intres do século XX, dende 1935 ata ese presente no que Vicenzo Fontana, o narrador, lembra para recoñecerse e retornar aos recunchos coñecidos e xa distintos da súa historia, unha historia que é máis ca persoal ou a familiar. A da Terranova é a microhistoria que abrangue a de dous países en sombras, a de xente ao lonxe e na p...

Fragmentos de nada: la ambigua vampirización literaria

Fragmentos de nada: La ambigua vampirización literaria Por Antonio Pardines Hay autores que no escriben para contentar, ni buscan las ventas, tampoco enriquecerse con el fruto de su creación. El éxito y el aplauso les son tan extraños como ellos puedan serlo para el lector medio y el negocio cultural. Solo quieren quizás que haya alguien que les comprenda, tal vez ni siquiera eso. Los hay que escriben porque no pueden no hacerlo. Carecen de elección y lo que escriben obedece a la constante búsqueda emocional de sí mismos, es decir, la escritura para ellos es vida con toda la complejidad, conflicto y contradicción que esta supone. Son autores condenados a no ser leídos en su época o, como mucho, poco leídos, pero algunas de sus obras cambian el modo de entender la literatura. Existen en las antípodas de un Víctor Hugo o de un Hemingway, fueron tipos como Stendhal, de quien ahora se repite lo del síndrome día sí y otro también, Emily Dickinson, a quien hoy se aúpa como heraldo femenino, ...

El agente secreto (2025)

Anónimos en el purgatorio Por Antonio Pardines La época escogida por Kleber Mendonça Filho para ubicar el pasado de El agente secreto ( O agente secreto , 2025) desvela una atmósfera sucia y agresiva. El cineasta recifense nos sitúa en 1977, que es el año durante el cual desarrolla la práctica totalidad de la película, salvo los momentos en los que Flavia (Laura Lufési), en el presente informático, cobra protagonismo para remarcar que el público hace lo mismo que ella. Sentimos curiosidad y por ello aceptamos reconstruir una identidad, ya no solo la de Armando (Wagner Moura, también coproductor del filme), que se ve obligado a cambiar de nombre y ocultarse en una comunidad donde nadie se identifica con su verdadero antropónimo. Tienen miedo, hay causas para tenerlo. Se apuntan al inicio, cuando Armando/Marcelo se dirige a Recife (al noreste del país, en el estado de Pernambuco) y se detiene en una gasolinera alejada de la mano de Dios donde yace un cadáver cosido a balazos y donde poc...